Müberra Bağcı - Tarih Kokan Şehir Üsküp

Makedonya, vizesiz gidilebilmesi dolayısıyla tatil için tercih edilebilecek son derece ilgi çekici bir ülke.

TARİH KOKAN ŞEHİR: ÜSKÜP

Makedonya, vizesiz gidilebilmesi dolayısıyla tatil için tercih edilebilecek son derece ilgi çekici bir ülke. Üsküp, Kalkandelen, Manastır, Ohrid gibi şehirleri ile hem tarih hem doğa meraklılarına hitap ediyor. Bu yazımda sizlere Makedonya’nın başkenti Üsküp’ün tarihi yerlerini ve güzel lezzetlerini tanıtmaya çalışacağım. 

NEREYE GİDİLİR? 

Üsküp, önce Skupi adıyla kurulmuş. Osmanlı tarafından fethedildikten sonra şehre çok sayıda cami, han, hamam, çarşı yapılmış. Şehrin bir kısmında eski yapılar var, bir kısmı ise 1963'teki büyük depremden sonra yenilenmiş. Üsküp’ün ortasından geçen Vardar nehri şehri ikiye ayırıyor. Davut Paşa Hamamı, Aslanlı Köprü, eski tiyatro binası, kale yeni Makedonya içerisinde. Kurşunlu Han, Saat Kulesi, İsa Bey Camii ise eski yerleşim bölgesinde kalıyor. 

Taş Köprü

Şehrin sembolü olan Taş Köprü 15. yy.dan kalma bir yapı. Sol ve sağ yanında çok güzel binalar var. Bu binalar Arkeoloji Müzesi, dış işleri bakanlığı binası, tiyatro ve askeri müzeymiş. Bu köprünün altında bir de gemi şeklinde ilgi çekici görünümde bir restoran var. Köprünün bitiminde karşınıza Kril ve Metodi heykelleri ile İskender ve annesini temsil eden heykeller çıkıyor. Sol tarafta saat kulesi şeklinde Dimitri Kilisesi var. Bu meydan adeta eski ve yeni kenti ayıran bir sınır gibi. 

Üsküp Kalesi

Üsküp Kalesi Roma döneminden kalma bir yapı. Depremde zarar gören kaleden çok fazla bir şey kalmamış. Şehri panoramik olarak seyretmek için kaleye çıkabilirsiniz. 

St. Spas Kilisesi (Aziz Kurtuluş Kilisesi)

Üsküp Kalesi yakınlarında yer alan kilise, 19. yy.da inşa edilmiş. İkonası ahşap oyma sanatının en güzel örneklerinden biriymiş. Bu bakımdan Avrupa'nın en güzel kiliselerinden biri olarak kabul edilen St Spas, Osmanlı döneminde yapılmış. Ancak yerin yedi kat altına yapılmak şartıyla yapımına izin verilmiş. Bölgedeki en eski kilise olan Sveti Spas kalenin hemen karşısında Mustafa Paşa Camii’nin yanında bulunuyor. 

Milenyum Haçı

Vodno Dağı’nın üzerinde yer alan devasa haç, hemen hemen şehrin her yerinden görülebilmektedir. 

 

Türk Çarşısı

Osmanlı'nın Makedonya'yı fethinden sonra bölge önemli bir ticaret merkezi konumunda. Osmanlı gittiği bölgelerde ticareti geliştirmiş. Türk çarşısı da bunun örneklerinden bir tanesi. Turistler için çarşı ilgi çeken yerlerden. 

Kapan Han

Üsküp, Osmanlı hakimiyetinde 520 yıl kalmış. Osmanlı Anadolu'nun fethinden önce Balkan devleti olarak kurulmuş. Dolayısıyla şehirde o dönemden kalma pek çok cami, han, hamam var. Türk çarşısı, Kapan Han, Kurşunlu Han, Çifte Hamam, Davut Paşa Hamamı, Mustafa Paşa Camii, Yahya Paşa Camii, Sultan Murat Camii, İsa Bey Camii, Aziz bu yapıların başında gelmektedir. Kapan Han Türk çarşısı içinde bulunan Osmanlı döneminden kalma bir yapı. Alt katları büro, üst katları otel gibi kullanılıyormuş. 

Kurşunlu Han

Kurşunlu Han, birkaç cami ile birlikte Osmanlı döneminden kalma yapılar arasında. Han bir dönem hapishane olarak da kullanılmış. Mustafa Paşa Camii Osmanlı mimarisinin en güzel örneklerinden biri olan Mustafa Paşa Camii, 1492'de yapılmış, daha sonra ise restore edilmiş. İçinde bir de Mustafa Paşa'nın türbesi yer alıyor. 

Murat Paşa Camii

Murat Paşa Camii 15. yy.dan kalma ve şehrin en büyük camilerinden biri, pek çok noktadan görülebiliyor. Süslemelerinde ise çoğu Balkan camiindeki gibi çiçek detayı ağırlıkta. Cami deprem ve yangında hasar gördükten sonra tekrar restore edilmiş. 

Sultan Murat Camii

Sultan Murat Camii şehrin en büyük camii. İçinde bir de Beyhan Sultan'a ait bir türbe bulunuyor. 1436'da inşa edilen cami, döneminin görkemli yapılarından biri. 

İsa Bey Camii

İsa Bey Camii 1457'de yapılmış, bahçesinde yer alan heybetli çınar da aynı tarihten kalma. Çınar ağacı Osmanlı'yı temsil ediyor. İki kubbeli bu cami Bursa Yeşil Cami tarzında yapılmış. Camide yer alan süslemelerde lale Allah'ı temsilen, gül ise peygamberi temsilen kullanılmış. Ünlü şair Yahya Kemal Beyatlı'nın annesinin kabri de İsa Bey Camii'nin bahçesinde bulunuyor. 

Makedonya Meydanı

Bu meydan şehrin en turistik ve ilgi çekici yerlerinden bir tanesi. Meydanda atı şaha kalkmış devasa bir İskender heykeli var. Bu heykelin etrafında son derece şık cafe ve restoranlar yer alıyor, oldukça hareketli bir bölge. 

Rahibe Teresa Evi
İskender heykeli karşınızda iken sol tarafa doğru devam ettiğinizde Rahibe Teresa anı evi ve tarihi tren garı tarafına gidiyorsunuz. Hristiyanlar için Üsküp Rahibe Teresa'nın doğduğu şehir olarak da önem taşıyor. 

Tarihi Tren Garı 

Eski tren istasyonu depremden zarar gördükten sonra restore edilmiş ve kent müzesi haline getirilmiş. Üsküp’ten göçenler Taş Köprü'den gara doğru yürüdükleri için buraya çıkan cadde Türkler tarafından göç caddesi olarak anılıyormuş. Burası şehir merkezinde oldukça işlek bir cadde, şehrin kalbi durumunda. 

Davut Paşa Hamamı 

Davut Paşa Hamamı (Çifte Hamam), 15. yy.da İsa Bey tarafından yaptırılmış. Kadınlar ve erkekler için iki ayrı binası olduğundan bu şekilde adlandırılan hamam çarşıda yer alıyor. Balkan hamamları içerisinde en güzeli olan bu hamam farklı bir planla yapılmış. Ancak 1917'ye kadar hamam olarak kullanılan yapı, şu an sergi salonu olarak hizmet veriyor. 

NEREDE/NE YENİR? 

Destan Köftecisi

Yemek için öneri üzerine çarşı içerisinde yer alan Destan’ı tercih ettik. Hem lezzetli, hem porsiyonları büyük hem de fiyatları gayet uygundu. Burada shopska salatası, güveçte kuru fasulye, köfte ve yoğurt tattık. Balkan ülkelerinde bütün süt ürünleri özellikle yoğurt çok lezzetliydi. 

Shopska Salatası 

Shopska Salatası çoban salatasının üzerine peynir rendelenmiş hali. Balkan ülkelerinde bu salatanın yaygın olduğunu daha sonraki yemeklerimizde de gördük. Yanında bazlama tarzında yumuşacık ve oldukça lezzetli ekmekler var.

Güveçte Kuru Fasulye

Bölgede çok yaygın olan bir yemek. Beğenenler oldu ancak bana göre içinde soğan olmaması dolayısıyla haşlama tadında, güveçte olmasına rağmen çok da lezzetli olmayan bir fasulye idi. 

Balkan Köftesi 

Ana yemek olarak Üsküp'te kebap ya da cevabi, cevapcici de denilen köfteyi tercih ettik. Porsiyonu oldukça büyük, bir tabakta 12 adet köfte var, yanında ekmekle birlikte doğranmış soğan ve közlenmiş biber geliyor. Özellikle yemeklik doğranmış soğan bana epey ilginç geldi. Köftenin tadı İnegöl köftesi gibi, içinde soğan ya da ekmek yok, sadece kıyma kullanılmış. Lezzetli bir köfte ancak burada ve bundan sonra yediğim bütün köftelerde tuz miktarı benim damak tadıma göre hayli fazlaydı. 

Pleskavitsa

Hamburger köftesi gibi büyük bir köfte çeşidi, Balkanlar’da epey yaygın olan bu köfteyi de denemelisiniz. 

 

Tadılması gereken diğer lezzetler arasında ise kikirik denilen küçük ve lezzetli bir fıstık cinsini, burek denen börek çeşitlerini sayabiliriz. 

NE ALINIR? 

Alışveriş için en uygun yerler eski çarşı ve bit pazarı. Ramstore ise en büyük marketleri. Buralardan gıda ya da hediyelik eşya alışverişi yapabilirsiniz. Ama bence Üsküp’ten alınması gereken çok özel bir şey yok. 

NEREDE KALINIR? 

Biz Üsküp'te Holiday Inn'de konakladık. 5 yıldızlı bu otel gayet temiz ve rahattı, ayrıca şehir merkezinde yer alması da bir avantaj. 

Sıcak insanları, yemekleri, bize yakın kültürü ile kendinizi Türkiye’de gibi hissedeceğiniz bir şehir Üsküp. Size tavsiyem Üsküp’e gitmişken burada bir ya da iki gün geçirdikten sonra Ohrid, Kosova, Manastır, Kalkandelen, Bitola gibi civardaki diğer güzel yerleri de gezi programınıza almanız.

 

Müberra Bağcı

www.egedentarifler.com

Instagram: egedentarifler